Η βραχυθεραπεία προστάτη είναι μια σύγχρονη μορφή θεραπείας για τον καρκίνο του προστάτη, όπου ραδιενεργοί κόκκοι ιωδίου 125 (Ι125) τοποθετούνται μόνιμα εντός του προστάτη αδένα.

Ο διεθνής όρος «Βραχυθεραπεία» επιλέχθηκε λόγω του αρχαίου ελληνικού «βραχύ», για να υποδηλώσει ότι η ραδιενέργεια χορηγείται απευθείας στον καρκινικό ιστό. Αυτό διαφέρει από την παραδοσιακή εξωτερική ακτινοβολία, όπου η ραδιενέργεια περνά πρώτα μέσα από υγιείς ιστούς πριν προσεγγίσει τον προστάτη.

Η βραχυθεραπεία παρέχει υψηλότερη και πιο εντοπισμένη ακτινοβολία στον προστάτη, ενώ ελαχιστοποιεί την επίδρασή της στα γειτονικά όργανα, όπως η ουροδόχος κύστη και το ορθό.

Οι ραδιενεργοί κόκκοι είναι μικρά «δοχεία» τιτανίου (4,5 χιλιοστά μήκος × 0,8 χιλιοστά διάμετρο), τα οποία περιέχουν το ραδιενεργό ισότοπο ιώδιο 125. Ο χρόνος ημίσειας ζωής του ισοτόπου είναι περίπου 60 ημέρες.

Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της ραδιενέργειας απελευθερώνεται μέσα στον προστάτη κατά τους πρώτους τρεις μήνες μετά την εμφύτευση. Οι κόκκοι παραμένουν βιολογικά ενεργοί για περίπου 9 μήνες, ενώ στη συνέχεια καθίστανται ουσιαστικά ανενεργοί.

Κατά την πρώτη επίσκεψη θα γνωρίσετε τον ιατρό ουρολόγο υπεύθυνο βραχυθεραπείας. Θα ληφθεί αναλυτικό ιατρικό ιστορικό που αφορά προηγούμενες ασθένειες, χειρουργικές επεμβάσεις και φάρμακα.

Ακολουθεί δακτυλική εξέταση του προστάτη για καθορισμό του σταδίου της νόσου και διορθικό υπερηχογράφημα για εκτίμηση μεγέθους.

Θα συμπληρώσετε σύντομο ερωτηματολόγιο για πιθανά συμπτώματα ούρησης. Επίσης ζητείται να έρθετε με σχετικά γεμάτη ουροδόχο κύστη για ουροροομετρία και μέτρηση υπολείμματος ούρων με υπέρηχο.

Θα ακολουθήσει συζήτηση για το στάδιο και τον βαθμό του καρκίνου καθώς και για το εάν είστε ιδανικός υποψήφιος για βραχυθεραπεία. Εφόσον επιλέξετε τη θεραπεία, θα οργανωθούν οι επόμενες ημερομηνίες.

Ιδανικοί υποψήφιοι είναι ασθενείς με καρκίνο περιορισμένο στον προστάτη. Σε ορισμένες περιπτώσεις ίσως προηγηθεί μικρή εξωτερική ακτινοβολία για καλύτερο έλεγχο της νόσου.

• PSA ιδανικά κάτω από 20 ng/ml.
• Στάδιο καρκίνου Τ1 ή Τ2.
• Gleason Score 7 ή χαμηλότερο.
• Απουσία σημαντικών ουρολογικών συμπτωμάτων.
• Μέγεθος προστάτη κάτω των 50 cc για καλύτερη εμφύτευση.

Η βραχυθεραπεία πραγματοποιείται σε δύο στάδια. Το πρώτο στάδιο είναι η «Μελέτη όγκου», ενώ το δεύτερο στάδιο είναι η «Εμφύτευση κόκκων».

1ο Στάδιο – Μελέτη όγκου

Πραγματοποιείται με λεπτομερή διορθικό υπέρηχο υπό αναισθησία. Πριν την επέμβαση γίνεται προετοιμασία εντέρου. Τοποθετείται καθετήρας για καλύτερη απεικόνιση της ουρήθρας. Καταγράφονται ο όγκος του προστάτη και η θέση ορθού–ουρήθρας.

Το ειδικό λογισμικό δημιουργεί τρισδιάστατο μοντέλο και παράγει το πλάνο δοσολογίας. Σε μεγάλους προστάτες ίσως χρειαστεί τρίμηνη ορμονική θεραπεία για σμίκρυνση.

2ο Στάδιο – Εμφύτευση κόκκων

Η επέμβαση γίνεται υπό γενική αναισθησία. Με τη βοήθεια διορθικού υπερήχου εισάγονται ειδικές βελόνες δια του περινέου που τοποθετούν τους ραδιενεργούς κόκκους. Συνήθως εμφυτεύονται 40–120 κόκκοι μέσω 16–26 βελονών. Ο καθετήρας παραμένει μέχρι το επόμενο πρωί.

Ακράτεια ούρων

Εξαιρετικά σπάνια μετά από βραχυθεραπεία, με ποσοστό μικρότερο του 1%.

Στυτική δυσλειτουργία

Επηρεάζει περίπου 25% των ασθενών. Νεότεροι άνδρες με φυσιολογικές στύσεις πριν τη θεραπεία έχουν μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης προβλήματος. Φαρμακευτική αγωγή όπως το Viagra βοηθά στο 80% των περιπτώσεων.

Επιστροφή στις δραστηριότητες

Η επάνοδος στην καθημερινότητα γίνεται σε λίγες ημέρες. Αποφύγετε βάρη και έντονη άσκηση για δύο εβδομάδες.

Οικογενειακές σχέσεις

Μπορείτε να κοιμάστε μαζί με τη σύντροφο σας (εφόσον δεν είναι έγκυος). Η σεξουαλική επαφή με προφυλακτικό επιτρέπεται μετά από έναν μήνα. Το χρώμα του σπέρματος μπορεί προσωρινά να είναι σκούρο λόγω μικρής αιμορραγίας.

Ακτινοπροστασία

Οι κόκκοι είναι ραδιενεργοί, όχι ο ασθενής. Δεν υπάρχει κίνδυνος από ούρα ή σωματικές εκκρίσεις. Για τους δύο πρώτους μήνες συστήνονται περιορισμοί κοντά σε εγκύους και παιδιά για μεγάλα χρονικά διαστήματα.